Gdzie kręcono Akademię pana kleksa? Poznaj lokalizacje filmowe

Większość magicznych scen do „Akademii Pana Kleksa” kręcono w Polsce – przede wszystkim w zamku w Gołuchowie, ale też w Warszawie, Brzesku, Tatrach, a w wersji z 1983 roku w pałacu w Nieborowie, Książu, Piotrkowie i Łodzi. Jeśli chcesz odnaleźć na mapie filmową akademię, poniżej znajdziesz konkretne lokalizacje, ich historię i powody, dla których twórcy wybrali właśnie te miejsca.

Gdzie kręcono „Akademię pana Kleksa” 2023?

Od 13 czerwca do 30 listopada 2022 roku ekipa filmu „Akademia pana Kleksa (2023)” w reżyserii Macieja Kawulskiego intensywnie podróżowała między Wielkopolską, Małopolską, Mazowszem i górami. Ten muzyczny film z oglądalnością 840 tysięcy widzów w weekend otwarcia potrzebował planów, które połączą bajkowy klimat z nowoczesnym obrazem świata. Dlatego obok historycznych rezydencji pojawiają się współczesne przestrzenie dużych miast.

Najważniejsza jest jednak sama akademia. Jej mury zobaczysz w niewielkiej miejscowości w Wielkopolsce, a wnętrza – w zupełnie innym regionie. Twórcy chętnie sięgali też po miejskie plenery Warszawy, żeby podkreślić współczesną ramę opowieści o Adzie Niezgódce, która zastąpiła filmowego Adasia.

Zamek w Gołuchowie – filmowa Akademia?

Dla nowej ekranizacji to właśnie Zamek w Gołuchowie stał się sercem magicznego świata. Renesansowo‑neorenesansowa rezydencja zbudowana dla Rafała Leszczyńskiego w 1560 roku, a przekształcona w latach 1875–1882 przez Izabellę Działyńską, idealnie wpisała się w wizję bajkowej szkoły. Wysokie dachy kryte łupkiem i wieże przypominające zamki nad Loarą sprawiają, że widz bez trudu uwierzy w obecność Ambrożego Kleksa tuż za kadrem.

To tu powstał główny plan zdjęciowy – dziedziniec, otoczenie zamku i część ujęć z parku tworzą filmową Akademię. Obiekt nie jest tylko dekoracją. Działa jako oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu, a w środku czekają oryginalne wnętrza, w których widać muzealną wizję Izabelli – od Salę Starożytności po zbiór waz greckich. Nic dziwnego, że operatorzy kamery chętnie wykorzystywali tu bogate detale.

Pałac Goetzów w Brzesku

Nie wszystkie sceny nagrano w Gołuchowie, mimo że widz tak właśnie może sądzić. Za część wnętrz „akademii” odpowiada Pałac Goetzów w Brzesku – rezydencja z przełomu XIX i XX wieku związana z rodem przemysłowców. Słynna reprezentacyjna klatka schodowa, znana już z filmu „Kler” Wojciecha Smarzowskiego, posłużyła jako monumentalne tło dla scen rozgrywających się w środku szkoły.

Takie łączenie lokalizacji to filmowy standard. Fasada i dziedziniec jednego obiektu łączą się na ekranie z wnętrzami innego miejsca – widz widzi jedną przestrzeń, choć w rzeczywistości dzieli je setki kilometrów. W „Akademii Pana Kleksa” widać to właśnie na przykładzie Gołuchowa i Brzeska.

Warszawa i inne plany

Nowa wersja przygód Kleksa startuje w świecie bardzo współczesnym, więc produkcja nie mogła obyć się bez dużego miasta. Kilka ujęć powstało w Warszawie – część miejsc mieszkańcy rozpoznają od razu, inne są mniej oczywiste i tworzą coś w rodzaju filmowej zagadki. Producenci potwierdzili stołeczne lokalizacje, ale zostawili widzom przyjemność samodzielnego tropienia konkretnych ulic i placów.

Do tego dochodzą plany wyjazdowe. Zdjęcia realizowano w Tatrach, w Bułgarii i Norwegii. Góry pozwoliły pokazać skalę przygód bohaterów i ich wyprawy poza teren akademii, a zagraniczne plenery dodały opowieści rozmachu, którego oczekuje się dziś od kina familijnego.

Główną filmową Akademią w wersji z 2023 roku jest Zamek w Gołuchowie, natomiast część wnętrz pochodzi z Pałacu Goetzów w Brzesku.

Gdzie kręcono „Akademię pana Kleksa” 1983?

Film „Akademia pana Kleksa (1983)” obejrzało w kinach 14 094 014 widzów, co dało mu szóste miejsce w historii polskiego box office przed 1989 rokiem. Kultowy obraz z Piotrem Fronczewskim powstawał w czasach, gdy Polska była zamknięta żelazną kurtyną, a mimo to twórcom udało się zbudować bardzo różnorodny świat – od barokowych rezydencji po krymskie pałace. Wybór plenerów znacząco wpłynął na to, jak pamiętamy ten film do dziś.

Trzon zdjęć powstał w Polsce – w Nieborowie, Arkadii, Gołuchowie, Książu, Łodzi i Piotrkowie Trybunalskim. Z pomocą przyszło też radzieckie Studio Gorkiego, które jako koproducent wskazało plany na Krymie i użyczyło filmowcom imponującą łajbę znaną wcześniej z „Dzieci kapitana Granta”. Dzięki temu widz miał wrażenie, że podróżuje z Kleksem przez pół świata.

Pałac w Nieborowie

Najważniejszym plenerem pierwszej ekranizacji został Pałac w Nieborowie. Ten barokowy kompleks w powiecie łowickim natychmiast przyciąga wzrok widza charakterystyczną bramą i symetryczną fasadą. Na ekranie to właśnie on „gra” zewnętrzną część akademii. Co ciekawe, wnętrza widoczne w filmie nie powstały tutaj – scenografowie zbudowali je od zera w łódzkim studiu filmowym Zodiak.

W pobliżu rezydencji rozciąga się romantyczny park Arkadia. W filmie widać tam Akwedukt, gdzie Golarz Filip spotyka Adasia, oraz Przybytek Arcykapłana, czyli kryjówkę Szpaka Mateusza. Te obiekty istnieją naprawdę i można je zobaczyć podczas zwykłego spaceru po ogrodzie.

Zamek w Gołuchowie w wersji z lat 80.

Zamek w Gołuchowie nie był debiutantem w roli planu filmowego, gdy pojawił się w nowej ekranizacji. Już w latach 80. część scen do „Akademii Pana Kleksa” nagrywano w jego wnętrzach i przyzamkowym parku. Wtedy jeszcze niewielu widzów potrafiło wskazać tę lokalizację na mapie, dopiero współczesny film zrobił z niej rozpoznawalny punkt turystyczny.

Obiekt wystąpił także w „Hrabinie Cosel” Jerzego Antczaka – to pokazuje, jak chętnie operatorzy korzystają tutaj z miękkiego światła przechodzącego przez renesansowe okna, z galerii widokowych i z monumentalnych schodów zaprojektowanych przez francuskiego architekta Maurycego Augusta Ouradou.

Zamek Książ, Łódź i Piotrków Trybunalski

Jedna z najmocniej zapamiętanych scen – marsz wilków przy muzyce zespołu TSA – powstała na punkcie widokowym Grób Olbrzyma. Stamtąd rozciąga się panorama zamku Książ, który w filmie staje się mrocznym tłem przemiany księcia Mateusza w Szpaka Mateusza. Poziom napięcia tej sekwencji do dziś budzi emocje u widzów, którzy oglądali ją jako dzieci.

W Piotrkowie Trybunalskim kamera przeniosła się na starówkę. Ulica Rycerska posłużyła jako miejsce dla piosenki „Witajcie w naszej bajce”, a w kadrze pojawiają się charakterystyczne kamienice. Z kolei w Łodzi filmowcy wykorzystywali przede wszystkim ulicę Piotrkowską – pod numerem 26 nadal można zobaczyć podwórkowe komórki i drewniane schody, na których siada Adaś na początku filmu.

Krym i radziecka koprodukcja

Związek Radziecki był ważnym partnerem pierwszej ekranizacji. Studio Gorkiego koprodukowało film, wskazało filmowcom plenery na Krymie i użyczyło replikę statku z „Dzieci kapitana Granta” z 1936 roku. Ta łajba stała się filmową jednostką Pana Kleksa, którą widzimy w jednej z przygodowych sekwencji.

Ekipa kręciła w Jaskółczym Gnieździe oraz w Pałacu Woroncowa w Ałupce – dziś oba obiekty leżą na terytorium Ukrainy, wtedy znajdowały się w ZSRR. Połączenie polskich pałaców z nadmorskimi klifami i orientalną architekturą Krymu tworzyło bardzo bogaty wizualnie świat, który wykraczał poza typowe realia kina familijnego z lat 80.

Pierwsza „Akademia pana Kleksa” z 1983 roku korzystała z barokowego pałacu w Nieborowie jako głównej akademii, a zamek w Gołuchowie grał tu raczej rolę uzupełniającą – wewnętrzne wnętrza i parkowe plenery.

Co warto wiedzieć o zamku w Gołuchowie?

Po obejrzeniu filmu wielu widzów pyta: czy Zamek w Gołuchowie można zwiedzać tak jak bohaterowie? Odpowiedź jest prosta – tak. Obiekt to dziś oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu, udostępniony dla turystów od wtorku do niedzieli. W środku znajdują się ekspozycje, które narodziły się z ambicji jednej osoby: Izabelli Działyńskiej. To ona nadała rezydencji kształt przypominający francuskie zamki nad Loarą i stworzyła tu muzeum z prawdziwego zdarzenia.

Wnętrza pełne są zbiorów rzemiosła artystycznego, rzadkich mebli, gobelinów i renesansowego malarstwa europejskiego. Niektóre eksponaty stanowią część oryginalnego wyposażenia rezydencji, inne przybyły w XIX wieku z zagranicznych zakupów. W Sali Starożytności i Sali Waz Greckich widać inspirację Luwrem – w gablotach, układzie przestrzeni i sposobie prezentowania dzieł.

Historia zamku

Podwaliny obecnego zamku sięgają drugiej połowy XVI wieku. W 1560 roku Rafał Leszczyński – kanclerz wielki koronny – zlecił budowę dworu obronnego. Z tego okresu zachowały się piwnice, fundamenty i trzy wieże widoczne z dziedzińca. Przez kolejne stulecia rezydencja przechodziła w ręce kolejnych rodów – w herbie Gołuchowa umieszczono dziś zarys zamku wraz z herbami Leszczyńskich i Czartoryskich, co przypomina o ich znaczeniu dla miejscowości.

W XIX wieku nowi właściciele, Działyńscy, rozpoczęli gruntowną przebudowę. Po ślubie Jana Kantego Działyńskiego z Izabellą z Czartoryskich zamek przeszedł metamorfozę. Początkowo świeża małżonka pisała do ojca, że Gołuchów wygląda jak „siedziba niedużej kasztelanii po złupieniu”, ale później to właśnie ona stała się autorką nowej wizji miejsca. Architektoniczny pierwowzór znalazła nad Loarą, stąd charakterystyczne strome dachy i francuska linia fasad.

Izabella Działyńska i muzeum

Izabella pochodziła z rodziny o mocnych tradycjach kolekcjonerskich – jej babka, Izabela z Flemingów Czartoryska, stworzyła w Puławach „Świątynię Sybilli”, pierwsze polskie muzeum. W Gołuchowie kontynuowała tę ideę. Chciała, by rezydencja pełniła funkcję domu i muzeum jednocześnie, a zbiory były dostępne dla zwiedzających.

Pod koniec życia założyła Ordynację Książąt Czartoryskich w Gołuchowie, co miało zagwarantować trwałość i niepodzielność kolekcji. Wojna pokrzyżowała ten plan – okupanci zrabowali zbiory, a do Polski wróciła tylko ich część, głównie w latach 50. XX wieku. Mimo strat, obecne ekspozycje nadal pokazują, jak ambitny był to projekt muzealny.

Park‑arboretum Adama Kubaszewskiego

Zamek otacza park, który w filmie buduje atmosferę tajemnicy. Jego powstanie zawdzięczamy ogrodnikowi Adamowi Kubaszewskiemu, który w XIX wieku urządził tu rozległy ogród naturalistyczny. Dziś teren pełni funkcję parku‑arboretum. To około 158–200 hektarów powierzchni (w zależności od ujęcia granic), porośniętej rzadkimi i egzotycznymi drzewami.

Od lat 80. XX wieku działa tu Ośrodek Kultury Leśnej w strukturze Lasów Państwowych. W zabytkowych budynkach takich jak Kasa czy Dybul organizowane są wystawy i zajęcia edukacyjne. Nazwa Dybul pochodzi od siedemnastowiecznego młynarza, którego dom stał w tej części parku – z czasem zaczęto tak nazywać cały kompleks.

Park‑arboretum przy zamku w Gołuchowie, zaprojektowany przez Adama Kubaszewskiego, to jedno z najciekawszych miejsc w Polsce, gdzie filmowa bajka spotyka się z realną przyrodą.

Jak odwiedzić filmowe lokalizacje „Akademii Pana Kleksa”?

W 2026 roku większość miejsc znanych z obu ekranizacji jest ogólnodostępna, więc możesz sam przejść trasą filmowych bohaterów. Wiele rodzin planuje dziś weekendowe wypady właśnie pod kątem tych lokacji. Taka wycieczka łączy seans kinowy albo domowy pokaz z żywą lekcją historii architektury i sztuki.

Żeby łatwiej porównać najważniejsze lokalizacje obu filmów, przydaje się proste zestawienie:

Dla kinomaniaków to świetna zabawa: obejrzeć obie wersje, a potem na miejscu szukać kadrów, które zapamiętali z dzieciństwa lub najnowszego seansu. Filmowe lokalizacje „Akademii Pana Kleksa” zamieniają zwykłym spacer w grę w skojarzenia, a każda odnaleziona scena daje poczucie, że wchodzi się na chwilę do środka bajki.